Μὲ τὰ παιδιὰ τοῦ Νηπιαγωγείου ¨Χατζηκώστα¨

«Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἐὰν μὴ στραφῆτε καὶ γένησθε ὡς τὰ παιδία, οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν. ὅστις οὖν ταπεινώσει ἑαυτὸν ὡς τὸ παιδίον τοῦτο, οὗτός ἐστιν ὁ μείζων ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν. καὶ ὃς ἐὰν δέξηται παιδίον τοιοῦτον ἓν ἐπὶ τῷ ὀνόματί μου, ἐμὲ δέχεται». Μθ. 18, 3-5

Τὸ ἐσωτερικὸ φῶς

«Νὰ ἔχεις τὸ νοῦ σου πάντα στὸ Θεὸ, σύμφωνα μὲ τὸ ρητὸ τοῦ προφητάνακτος Δαβίδ· «Ποωρώμην τὸν Κύριον ἐνώπιόν μου διὰ παντός».
Νὰ θεωρεῖς τὸν ἑαυτό σου ἁμαρτωλότερο ἀπ᾽ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους. Ὅταν αὐτὴ ἡ συναίσθηση σὲ διακατέχει ἀκατάπαυστα, θὰ λάμψει στὴ διάνοιά σου ἡ θεία Χάρη. Θὰ εἶναι ἕνα φῶς καθαρὸ καὶ ἄπλετο, ποὺ θὰ ἀνατέλλει μέσα σου ὁλοένα πιὸ πλούσιο, ἐφ᾽ ὅσον τὸ ἐπιζητεῖς μὲ πολλὴ προσοχὴ καὶ ἀπερίσπαστους λογισμούς, μὲ κόπους καὶ μὲ δάκρυα. Κι ὅσο θὰ τὸ βλέπεις, τόσο πιὸ πολὺ θὰ τὸ ἀγαπᾶς. Κι ὅσο θὰ τὸ ἀγαπᾶς, τόσο καὶ πιὸ πολὺ θὰ σὲ καθαρίζει καὶ θὰ σὲ κάνει θεοειδῆ, φωτίζοντας καὶ διδάσκοντάς σε νὰ ξεχωρίζεις τὸ καλὸ ἀπὸ τὸ κακό.
Ἀλλὰ, ἀδελφέ μου, γνώριζε ὅτι ἀπαιτεῖται πολὺς κόπος, μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ κατασκηνώσει ὁριστικὰ στὴν ψυχή σου ἡ ἔλλαμψη τῆς θείας Χάριτος. Χρειάζεται πολλὴ ὑπομονὴ καὶ ἐργασία, γιὰ νὰ καταυγασθεῖ ἡ ψυχή σου ἀπ᾽ αὐτὴ τὴν ἔλλαμψη, ὅπως ἕνα νυκτερινὸ τοπίο ἀπὸ τὴ σελήνη.
Καὶ νὰ προσέχεις τὶς προσβολὲς τῶν λογισμῶν, πρὸ παντὸς τῆς κενοδοξίας καὶ τῆς ὑπερηφάνειας. Ἐπίσης πρόσεχε νὰ μὴν κατακρίνεις τὸν πλησίον σου, ὅταν τὸν βλέπεις νὰ κάνει κάτι ἄπρεπο. Οἱ δαίμονες, ἀντικρύζοντας τὴν ψυχὴ ἐλευθερωμένη πιὰ ἀπὸ τοὺς πειρασμοὺς καὶ τὰ πάθη, τῆς προβάλλουν σκέψεις ὑπερηφάνειας καὶ κατακρίσεως. Σὺ ὅμως νὰ τὶς ἀντιμετωπίζεις μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ καὶ μὲ τὰ δάκρυά σου τὰ ἀστείρευτα. Νὰ πενθεῖς ἐσωτερικὰ διαρκῶς καὶ νά πιστεύεις ἀκράδαντα ὅτι ἡ χαρὰ καὶ ἡ κατάνυξη ποὺ σὲ πλημμυρίζουν δὲν προέρχονται ἀπὸ τοὺς δικούς σου κόπους, ἀλλὰ ἀπὸ τὴ Χάρη».
Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος

Τριώδιο

«Τὸν ὑψαυχῆ τε καὶ μοχθηρόν, ἀλαζονικόν τε καὶ θρασύν, πόῤῥω ἀπώσωμεν ἔμφρονες, Φαρισαἰου τρόπον, δεινὸν μεγάλαυχον, ὅπως μὴ γυμνωθῶμεν, τῆς θείας χάριτος».
Ὁ τρόπος τῆς ζωῆς μας εἶναι τελικὰ ἐκεῖνος ποὺ μᾶς ἀπογυμνώνει ἀπὸ τὴ θεία Χάρη. Ἡ Ἐκκλησία βάζοντάς μας στὸ Τριώδιο μᾶς δίνει καὶ τὰ ἐφόδια, τὴν πνευματικὴ ἐξάρτυση, ποὺ χρειαζόμαστε στὸ μακρὺ καὶ ἐπίπονο δρόμο μας. Ἀποτελεῖ ὅμως μεγάλο μειονέκτημα στὸ ἀγώνισμά μας ἡ μὴ συμμετοχὴ στὴ λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας, ἀλλὰ καὶ ὅταν συμμετέχουμε, τὸ νὰ μὴ κατανοοῦμε ὅσα ἀκοῦμε. Οὐσιαστικὰ στερούμαστε τὴν πνευματικὴ αὐτὴ ἐξάρτυση, στερούμαστε τὴ διδασκαλία, τὴ στήριξη, τὴν ἐμψύχωση, τὴ Χάρη. Γιατὶ ὅπως μᾶς διδάσκει καὶ ἡ παραβολὴ τοῦ Τελώνη καὶ τοῦ Φαρισαίου ἡ τυπικὴ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου δὲν σώζει. Ἄν στὸ τέλος τοῦ δρόμου θέλουμε νὰ συμμετέχουμε τὴ χαρὰ τῆς Ἀνάστασης, θὰ μείνουμε μακριὰ ἀπὸ τὸν ὑπερήφανο καὶ μοχθηρό, τὸν ἀλαζονικὸ καὶ θρασύ, τὸν φοβερὰ ὑπερφίαλο τρόπο τοῦ Φαρισαίου.

«Ὁ πολιτισμὸς, αὐτὴ ἡ μεγάλη ὑπόθεση στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας, κατέστη μιὰ ἰδιαιτέρως διφορούμενη πραγματικότητα: Δὲν δημιουργεῖ, ἀλλὰ καταναλώνει· δὲν διακονεῖ τὶς οὐσιαστικὲς ἀνάγκες τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ὑπηρετεῖ τὴν ἀπόκτηση περιττῶν ἀγαθῶν· δὲν συμβάλλει στὴν ἀνάπτυξη ἀνθρωπινότερων ὅρων ζωῆς, ἀλλὰ προετοιμάζει τὶς συνθῆκες ἑνὸς διευρυνόμενου ἀντιανθρωπισμοῦ· δὲν ἐνδιαφέρεται γιὰ τὴν ὕπαρξη προϋποθέσεων κοινωνίας τῶν προσώπων, ἀλλὰ συντελεῖ στὴν αὔξηση τῶν δυνατοτήτων ἀτομικῶν αὐθαιρεσιῶν· δὲν ἀντιπαλεύει πρὸς τὸ διαρκῶς αὐξανόμενο κακό, ἀλλὰ συνιστᾶ ἀπειλὴ, ἐκ τῶν ἔσω, κατὰ τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων».πρ.Μιχαήλ Καρδαμάκη, Μαθητεία στὴν ὀμορφιά»,Ἀποστολική Διακονία, σελ.378

Ἀποχαιρετιστήριος λόγος τοῦ ἁγ. Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου

Ἐραστὴς τοῦ ἀπόλυτου, ἄνθρωπος τῆς ἡσυχίας, πιστός καὶ ἰσχυρός στὴ διακονία τοῦ λόγου καὶ στὴν ἄσκηση τῆς ἀγάπης, ἀσυμβίβαστος, δὲν συντάχθηκε ποτὲ μὲ καμμιὰ ἐξουσία καὶ φατρία, ἐκκλησιαστική καὶ πολιτική. Ἔχοντας μόνιμη ἀγωνία του τὴν εἰρήνευση καὶ τὴ σταθερότητα τῆς Ἐκκλησίας, δὲ δίστασε, λίγους μῆνες μετὰ τὴν ἀναγόρευσή του στὸν ἀρχιεπισκοπικὸ θρόνο τῆς Κωνσταντινούπολης, νὰ παραιτηθεῖ μπροστὰ στὴ Σύνοδο ἑκατὸν πενήντα ἐπισκόπων, μὲ ἕνα λόγο καταπέλτη:

« ...Ἄν ἀγάπησα ἐξουσία ἤ τὸ ὕψος τῶν θρόνων ἤ τὴν εἴσοδο στὴν αὐλὴ τῶν βασιλέων, ἄς μὴν ἔχω τίποτε ἄλλο λαμπρὸ καὶ, ἄν ἔχω, ἄς τὸ ἀπορρίψω. Τὶ εἶναι αὐτὸ ποὺ λέγω; Ἐννοῶ ὅτι δὲν εἶμαι ἄμισθος ἐργάτης τῆς ἀρετῆς ἐγώ, οὔτε ἔφθασα σὲ τέτοιο ὕψος ἀρετῆς. Δῶστε μου μισθό γιὰ τοὺς κόπους μου. Ποιὸ μισθό; Ὄχι αὐτὸν ποὺ θὰ ὑπέθεταν κάποιοι, ἀπ᾽τοὺς εὔκολους σὲ ὅλα, ἀλλ᾽ αὐτὸν ποὺ θὰ ἦταν ἀσφαλὲς γιὰ μένα νὰ ζητήσω. Νὰ μὲ ἀναπαύσετε ἀπὸ τοὺς μακροὺς κόπους· σεβαστῆτε αὐτὰ τὰ ἄσπρα μαλλιά· τιμῆστε τὴν ξενητεία μου· βάλτε ἄλλον ἐπίσκοπο στὴ θέση μου, ποὺ θὰ συντάσσεται μαζί σας καὶ θὰ εἶναι μὲ «καθαρὰ τὰ χέρια», μὲ φωνὴ «συνετή», ἱκανὸς νὰ σᾶς χαρίζεται σ᾽ ὅλα καὶ νὰ διαχειρίζεται μαζί σας τὶς ἐκκλησιαστικὲς ὑποθέσεις, τώρα μάλιστα ποὺ εἶναι ἡ κατάλληλη εὐκαιρία. Σ᾽ ἐμένα βλέπετε κι αὐτὸ τὸ σῶμα, πῶς εἶναι ἐξαντλημένο ἀπὸ τὸ χρόνο, τὴν ἀσθένεια καὶ τὸν πόνο. Τὶ σᾶς χρησιμεύω ἐγὼ ὁ δειλὸς καὶ ἄνανδρος γέροντας, ποὺ πεθαίνω, κατὰ κάποιο τρόπο, καθημερινά, ὄχι μόνο στὸ σῶμα, ἀλλὰ καὶ στὶς φροντίδες, ποὺ μὲ δυσκολία διαλέγομαι αὐτὰ μαζί σας. Νὰ μὴ δυσπιστήσετε σὲ φωνὴ δασκάλου, ἀφοῦ ἄλλωστε ποτὲ μέχρι τώρα δὲν δυσπιστήσατε. Κουράσθηκα νὰ μάχομαι μὲ λόγο καὶ «φθόνο» πρὸς ἀντιπάλους καὶ δικούς μας. Αὐτὰ χτυποῦν τὰ στήθη καὶ πετυχαίνουν λιγότερο, ἀφοῦ τὸ φανερὰ ἐχθρικὸ εἶναι εὐκολοφύλακτο. Ἐκεῖνοι στοχεύουν τὰ νῶτα καὶ εἶναι ὀδυνηρότεροι, ἀφοῦ τὸ ἀνύποπτο εἶναι πιὸ καίριο....
Τὶ χρειάζεται νὰ λέγω τὰ ἄλλα; Ἀλλὰ πῶς θὰ ὑποφέρω τὸν ἱερὸ αὐτὸ πόλεμο; Ἄς ὀνομάζεται καὶ ἱερὸς κάποιος πόλεμος, ὅπως ὀνομάζεται καὶ βαρβαρικός. Πῶς νὰ συνάψω καὶ νὰ συναγάγω σὲ ἕνα ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀντίπαλους ἐπισκόπους καὶ ποιμένες καὶ μαζὶ μ᾽ αὐτοὺς καὶ τὸν ἀντίπαλο λαὸ ποὺ ἀποσπάσθηκε μαζί τους; ...Μέχρι πότε πράγματι θὰ ὑπάρχει ὁ δικός μου κι ὁ δικός σου, ὁ παλιὸς και ὁ νέος, ὁ λογιώτερος καὶ πνευματικότερος, ὁ εὐγενέστερος ἤ ὁ ἀγενέστερος, ὁ πλουσιότερος στὸ πλῆθος καὶ ὁ πτωχότερος;
...Τοποθετῆστε ἄλλον προϊστάμενο, ὁ ὁποῖος θὰ ἀρέσει στοὺς πολλοὺς· σ᾽ ἐμένα δῶστε τὴν ἐρημιὰ καὶ τὴν ἀγροικία καὶ τὸν Θεό, στὸν ὁποῖο μόνο ἀρέσουμε καὶ μὲ τὴν εὐτέλεια... Διότι δὲν ζητοῦν ἀρχιερεῖς ἀλλὰ ρήτορες· οὔτε οἰκονόμους ψυχῶν ἀλλὰ φύλακες χρημάτων· οὔτε θῦτες καθαροὺς ἀλλὰ προστάτες ἰσχυρούς. Θὰ τοὺς δικαιολογήσω κάπως· ἔτσι τοὺς ἔχουμε ἐκπαιδεύσει ἐμεῖς, ποὺ γινόμαστε σ᾽ ὅλους τὰ πάντα, γιὰ νὰ σώσουμε ἤ ν᾽ ἀπολέσουμε τοὺς πάντες.
Τὶ λέτε; Σᾶς πείθουμε μ᾽ αὐτοὺς τοὺς λόγους καὶ κερδίσαμε ἤ χρειαζόμαστε καὶ ἰσχυρότερους λόγους γιὰ νὰ σᾶς πείσουμε; Ναί, στὸ ὄνομα τῆς Τριάδος, τὴν ὁποία πιστεύουμε καὶ πιστεύετε, στὸ ὄνομα τῆς κοινῆς μας ἐλπίδας καὶ τῆς σύναξης αὐτοῦ τοῦ λαοῦ, δῶστε μου αὐτὴ τὴ χάρη· ἀποπέμψτε με μὲ εὐχές. Ἄς εἶναι αὐτὴ ἡ βράβευση τῆς ἄθλησής μου, δῶστε μου τὸ ἔγγραφο τῆς ἀπολύσεως, ὅπως οἱ βασιλεῖς στοὺς στρατιωτικούς· καὶ, ἄν θέλετε, μὲ ἐπαινετικὴ μαρτυρία, γιὰ νὰ ἔχω τιμητικὴ μνεία· εἰδεμή, ὅπως θέλετε, δὲν θὰ φιλονεικήσω καθόλου γι᾽ αὐτό, μέχρι ὁ Θεὸς νὰ δεῖ τὰ δικά μας, ὅπως ἔχουν».

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος εἶναι ὁ πνευματικὸς ἄνθρωπος, ὁ θεωρητικὸς νοῦς, ποὺ πάντα ἐξαίρεται πάνω ἀπὸ τὰ ἀνθρώπινα. Εἶναι ὁ θεολόγος, ὁ ρήτορας, ὁ ποιητής, ποὺ ἀντὶ γιὰ τὸν κοσμικὸ θόρυβο καὶ τὴν αἴγλη τῶν ἀξιωμάτων προτιμᾶ τὴν ἡσυχία τῆς ἐρήμου καὶ τὴν ἁπλότητα τοῦ ἰδιωτικοῦ βίου. Οἱ ἀγῶνες του γιὰ τὴν ἐπικράτηση τῆς ὀρθοδόξου πίστεως τὸν ἀνέβασαν στὸν ἀρχιεπισκοπικὸ θρόνο τῆς Νέας Ρώμης. Μὰ ἐκεῖνος, ἀφήνοντας τὶς μικρότητες τῶν ἀνθρώπων καὶ χαιρετίζοντας συγκινητικὰ τὸ ποίμνιό του, ἔφυγε γιὰ ν᾽ ἀφιερωθεῖ στὶς πνευματικές του θεωρήσεις. Ἴδε ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ· «Ἠγνόουν γὰρ ὅτι πρὸς ὑπάτους ἡμῖν καὶ ὑπάρχους ἡ ἅμιλλα καὶ στρατηγῶν τοὺς εὐδοκιμωτάτους, οἵ μὴ ἔχουσιν ὅποι τὰ ἑαυτῶν ῥίψουσι».
Ἐπισκόπου Διονυσίου Ψαριανοῦ, Μικρός Συναξαριστής.

«Ποιὸς εἶναι ἐκεῖνος ποὺ δημιούργησε τὰ πάντα μὲ τὸ λόγο καὶ κατασκεύασε μὲ σοφία τὸν ἄνθρωπο, καὶ ἔκαμε ἕνα πρᾶγμα ἐκεῖνα ποὺ ἦσαν ἐντελῶς διαφορετικά, ἔσμιξε τὸ χῶμα μὲ τὸ πνεῦμα καὶ δημιούργησε ἕνα ὅν ὁρατὸ μαζὶ καὶ ἀόρατο, θνητὸ καὶ ἀθάνατο, ἐπίγειο καὶ οὐράνιο, ποὺ πλησιάζει τὸ Θεό καὶ δὲν τὸν ἀντιλαμβάνεται, ποὺ πλησιάζει καὶ ἀπομακρύνεται ταυτόχρονα; «Εἶπα θὰ γίνω σοφός -λέγει ὁ Σολομών- καὶ ἐκείνη ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ μένα πολὺ περισσότερο ἀπὸ πρίν», ἐννοώντας τὴ σοφία.Καὶ πράγματι ἐκεῖνος ποὺ συγκεντρώνει γνώση, συγκεντρώνει μαζὶ καὶ πόνο, γιατὶ ἡ χαρὰ τὴν ὁποία τοῦ προσφέρει ἐκεῖνο ποὺ ἀνακάλυψε, τοῦ τὴν στερεῖ ἡ λύπη γιὰ κεῖνο ποὺ τοῦ διαφεύγει ἀκόμα. Αὐτὸ νομίζω ὅτι συμβαίνει συνήθως σ᾽ ἐκείνους ποὺ , ἐνῶ δὲν ἔχουν ξεδιψάσει ἀκόμα, ἀπομακρύνονται ἀπὸ τὴν πηγή, ἤ σ᾽ ἐκείνους ποὺ, ἐνῶ δὲν μποροῦν νὰ κρατήσουν κάτι, νομίζουν ὅτι τὸ κατέχουν, ἤ σ᾽ ἐκείνους ποὺ εἶδαν γιὰ μιὰ στιγμὴ τὸ φῶς μιᾶς ἀστραπῆς καὶ τὴν ἔχασαν ἀμέσως».
(Γρηγορίου Θεολόγου, Λόγος Ἀπολογητικός περὶ τῆς φυγῆς εἰς τὸν Πόντον).

* Δύσκολα ξεριζώνεται ἀπὸ μέσα μας ὁ κόσμος, ἐὰν δὲν ξεριζωθοῦμε ἐμεῖς πρῶτα ἀπὸ τὸν κόσμο.
* Μὴν καταπιέζετε ἐγωϊστικὰ τὸν ἑαυτό σας, πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις σας, καὶ δημιουργεῖτε ἄγχος. Ὁ Χριστὸς εἶναι στοργικὸς Πατέρας καὶ ὄχι τύραννος. Τὸν φιλότιμο ἀγώνα μας χαίρεται ὁ Χριστός.
(Ἁγιορεῖται Πατέρες καὶ Ἁγιορείτικα)